ŠTO JE LPG?

LPG je internacionalna skracenica od liquefied petroleum gas koja u prijevodu znaci Ukapljeni Naftni Plin (skracenica UNP se koristi u Pravilniku) smjesa propana i butana, a u literaturi je moguce naici na nazive propan-butan; UNP; GPL; BTP (benzinski tekuci plin); dok je ustaljeni naziv autoplin. Autoplin je alternativno gorivo koje je trenutno najekonomicnije, a ujedno i vrlo ekološko gorivo.[/vc_column_text][vc_column_text]

AC_schemat-LPGm1Kako sistem funkcionira

Plin, koji je u rezervoaru pod pritiskom u tečnom stanju, preko cijevi dolazi do reduktora pritiska (isparivača) gdje uz pomoć toplote rashladne tečnosti motora prelazi iz tečnog u gasovito stanje uz redukciju pritiska.

Svrha ECU-a je da nadgleda prikuplja i obrađuje informacije koje dobivaod motorne centralne jedinice. Tako da se motor vozila ponaša shodno uslovima rada. što omogučuje izvanredne performanse i minimalnu potrošnju LPG-a. Uz ECU dolazi i električna instalacija preko koje prima i šalje informacije.

INJEKTORI (BRIZGALJKE)

Injektori imaju funkcije da ubrizgavaju određenu količinu LPG-a, tako da bi motor vozila radio bez greške. Količinu određuje ECU te šalje te informacije na injektore. Na injektore se montiraju dizne cije promjer otovra ovisi o snazi motora. Na slici se vidi komplet injektora sa diznama za 4 cilindra.

PREKIDAČ

Osnovna podjela je na “karburatorske” i “injection”. Karburatorski su klasični prekidači koji položajem preklopnika biraju da li će vozilo ići na benzin ili gas/plin. Elektronski (na slici), su automatski i imaju funkciju da mijenjaju vrstu goriva u zavisnosti od režima kako su podešeni. Prednost ovog načina je da se motor uvek startuje na benzin i posle se automatski prebacuje na gas/plin (sa opcijom startovanja na gas/plin u slučaju nužde).

ELEKTRO VENTIL GASA/PLINA (u novim izvođenjima inkorporiran sa reduktorom)

U slučajevima kada je motor ugašen i nema struje, EVP je zatvoren i sprečava da gas/plin pod pritiskom iz rezervoara dođe do isparivača.To je još jedan vid obezbjeđena instalacije kad vozilo stoji. U EVP se obično nalazi i filter koji sakuplja nečistoće iz gasa/plina. Filter je potrebno menjati na svakih 10.000 km, a po potrebi i češće.

FILTER GASNE FAZE PLINA

Funkcija ove vrste filtera je da spriječava ulazak sitnih čestica u injektore. Postavlja se između isparivača i injektora na gumenom crijevu. Interval zamjene do 10000 km.

REDUKTOR (ISPARIVAČ)

Smanjuje pritisak, pretvara tečni gas/plin u gasovito stanje, ali ima i bezbjednosnu funkciju. Isparivač reguliše prelazak tečnog gasa/plina u gasovito stanje tako što se zagrijava toplom vodom od motora. Sistemom membrana i opruga reguliše se pritisak da bi motor mogao normalno da radi. Isparivač je tako konstruisan da se prilikom gašenja motora zaustavlja protok gasa/plina i time na sebe preuzima i bezbjednosnu funkciju.

MAP SENZOR (sa inkorporiranim senzorom temperature gasa)

Veoma bitna komponenta autogasnih sistema za ubrizgavanje gasa, pomoću koje upravljačka jedinica (ECU) „zna” u kom režimu radi motor, kao i nivo temperature i pritiska gasa/plina u sistemu.

PRIKLJUČAK ZA PUNJENJE REZERVOARA (UTAKAČ)

Priključak mora biti na spoljnoj strani automobila. Priključci su standardizovani pa se gorivo može točiti na bilo kojoj pumpi za gas/plin. Prema bezbjednosnim standardima u Evropi i kod nas, nije dozvoljeno da se gas/plin toči u rezervoar ako je priključak za punjenje u automobilu odnosno na samom rezervoaru kako je nekad bilo.

MULTIVENTIL

Ventil se ugradjuje direktno na rezervoar gasa i ima višestruku namjenu. Sigurnosni ventil reaguje ako se pojavi prevelik pritisak ispuštanjem viška gasa u atmosferu, sprečava nekontrolisano isticanje gasa uslijed havarije na cijevima ili reduktoru (isparivaču), sprečava da se rezervoar napuni više od 80% i zatvara gas/plin u rezervoaru u slučaju havarije ili popravke automobila.

KUTIJA MULTIVENTILA (ne postoji kod klasičnih toroidnih rezervoara)

Osnovna funkcija kutije je da hermetički izoluje ventil na rezervoaru od putničke kabine, a to se postiže rebrastim cijevima koje su sprovedene izvan vozila. Na ovaj način, u slučaju bilo kakvog ispuštanja gasa oko ventila, gas neće dospjeti u kabinu. Sekundarna funkcija je da spriječi oštećenje ventila od lakših udaraca.

SENZOR NIVOA

Ovaj senzor služi za očitavanje količine plina u rezervoaru tu vrijednost pretvara u električni signal i salje na prekidač gdje se očitava ta vrijednost. Postavlja se na multiventil.

REZERVOAR

Najčešće je cilindričnog ili toroidnog oblika i napravljen je od kvalitetnog čeličnog lima debljine 3 do 4 mm. Za automobile su zapremine od 20 do 120 litara. Podliježe rigoroznim testovima i najčešće se atestiraju na pritisku od 60 do 90 bara. Toroidni rezervoari (u obliku točka), prave se u dvije varijante, za unutrašnju i spoljnu montažu (kad je točak ispod poda). Iz bezbjednosnih razloga, pune se max. do 80% efektivne zapremine.

MIXER (MJEŠAČ)

Svaki model automobila sa motorom sa karburatorom ili centralnim ubrizgavanjem ima odgovarajući mikser. Obično se nalazi na početku usisne grane i preko njega se uvodi gas/plin u motor. Vrlo je bitno da mikser bude odgovarajući jer to omogućava pravilno doziranje potrebne količine gasa u motoru. U tom slučaju, potrošnja će biti normalna a automobil će imati punu snagu.